Trẻ bị rụng tóc có thể do thiếu chất, nấm da đầu, bệnh lý hoặc thói quen chăm sóc chưa phù hợp. Cùng tìm hiểu rõ hơn các nguyên nhân, cách xử lý và chăm sóc khi trẻ bị rụng tóc.

Trẻ bị rụng tóc: 7 nguyên nhân thường gặp và cách xử lý cha mẹ nên biết

Cha mẹ sẽ cảm thấy lo lắng khi phát hiện tóc của con rụng nhiều hơn bình thường. Có trẻ để lại nhiều tóc trên gối sau khi ngủ dậy, có trẻ rụng tóc khi chải đầu, thậm chí xuất hiện những vùng tóc thưa hoặc rụng thành từng mảng. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp trẻ bị rụng tóc đều là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng.

Thực tế, tóc cũng có chu kỳ sinh trưởng tự nhiên gồm giai đoạn mọc, phát triển, nghỉ và rụng. Mỗi ngày, trẻ vẫn có thể rụng một lượng tóc nhất định và sẽ được thay thế bằng những sợi tóc mới. Điều đáng quan tâm là khi trẻ bị rụng tóc kéo dài, rụng nhiều bất thường hoặc đi kèm các triệu chứng như ngứa da đầu, bong vảy, tóc gãy sát chân tóc hay xuất hiện các mảng hói.

Bài viết dưới đây, Herbal Well sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ nguyên nhân khiến trẻ bị rụng tóc, cách nhận biết dấu hiệu bất thường và những biện pháp chăm sóc phù hợp để bảo vệ mái tóc và da đầu khỏe mạnh cho trẻ.

Khi nào trẻ bị rụng tóc là bình thường?

Bạn có biết, ở mọi lứa tuổi, tóc đều trải qua chu kỳ phát triển tự nhiên. Một số sợi tóc sẽ rụng để nhường chỗ cho tóc mới mọc lên. Vì vậy, nếu mỗi ngày trẻ bị rụng tóc nhưng tóc vẫn dày, không có vùng hói và sức khỏe bình thường thì cha mẹ không cần quá lo lắng.

Một số trường hợp trẻ bị rụng tóc mang tính sinh lý như:

• Trẻ sơ sinh rụng tóc trong vài tháng đầu đời.
• Tóc rụng do cọ xát với gối hoặc nệm khi trẻ nằm nhiều.
• Rụng tóc sau đợt sốt cao hoặc sau khi cơ thể trải qua một giai đoạn căng thẳng.

Thông thường, tóc sẽ mọc trở lại sau vài tuần đến vài tháng nếu nguyên nhân chỉ là sinh lý. Ngược lại, nếu tóc rụng ngày càng nhiều, tóc thưa rõ rệt hoặc kéo dài trên 2-3 tháng thì cha mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân để có hướng xử lý phù hợp.

Trẻ bị rụng tóc ở từng độ tuổi có giống nhau không?

Tình trạng trẻ bị rụng tóc có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn phát triển, từ sơ sinh đến tuổi đi học. Tuy nhiên, nguyên nhân gây rụng tóc ở mỗi độ tuổi thường không giống nhau. Có những trường hợp chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng cũng có trường hợp là dấu hiệu của bệnh lý cần được phát hiện và điều trị sớm.

Việc hiểu đặc điểm rụng tóc theo từng độ tuổi sẽ giúp cha mẹ bình tĩnh hơn khi theo dõi tình trạng của con, đồng thời biết khi nào cần đưa trẻ đi khám.

Trẻ sơ sinh (0-6 tháng)

Ở những tháng đầu sau sinh, hiện tượng trẻ bị rụng tóc khá phổ biến và phần lớn không đáng lo ngại. Nguyên nhân là do sự thay đổi nội tiết sau khi chào đời khiến lớp tóc được hình thành từ trong bụng mẹ dần rụng đi để nhường chỗ cho tóc mới phát triển.

Bên cạnh đó, trẻ sơ sinh thường nằm ngửa trong thời gian dài nên phần tóc phía sau đầu dễ bị cọ xát với gối hoặc nệm, khiến tóc vùng gáy rụng nhiều hơn. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường và tóc thường sẽ mọc trở lại khi trẻ lớn hơn, biết lẫy, biết ngồi hoặc bắt đầu vận động nhiều hơn.

Nếu da đầu của trẻ sạch, không có dấu hiệu đỏ, bong vảy hay viêm nhiễm và trẻ vẫn bú, ngủ, tăng cân tốt thì cha mẹ thường không cần quá lo lắng.

Trẻ từ 1-5 tuổi

Sau giai đoạn sơ sinh, chu kỳ phát triển của tóc dần ổn định hơn. Vì vậy, nếu trẻ bị rụng tóc nhiều trong độ tuổi này, cha mẹ nên theo dõi kỹ để tìm nguyên nhân.

Một số vấn đề thường gặp gồm:

• Nấm da đầu.
• Thiếu sắt, kẽm hoặc các dưỡng chất cần thiết.
• Rụng tóc từng mảng do rối loạn miễn dịch.
• Thói quen tự nhổ tóc.
• Chăm sóc tóc chưa đúng cách.

Đây cũng là giai đoạn trẻ bắt đầu đi nhà trẻ hoặc mẫu giáo, thường xuyên tiếp xúc với bạn bè nên nguy cơ mắc các bệnh lây qua tiếp xúc, đặc biệt là nấm da đầu có thể cao hơn. Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ không dùng chung lược, khăn hoặc mũ với người khác để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.

Trẻ từ 6 tuổi trở lên

Khi bước vào tuổi đi học, nguyên nhân khiến trẻ bị rụng tóc có thể đa dạng hơn. Ngoài các bệnh lý về da đầu hoặc tình trạng thiếu dinh dưỡng, một số yếu tố về tâm lý và thói quen sinh hoạt cũng có thể ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc.

Chẳng hạn như những áp lực học tập, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ hoặc thói quen buộc tóc quá chặt ở bé gái cũng có thể khiến tóc yếu và dễ gãy rụng hơn.

Lưu ý: Dù ở bất kỳ độ tuổi nào, việc trẻ bị rụng tóc kéo dài hoặc rụng nhiều bất thường đều không nên chủ quan. Theo dõi diễn tiến của tình trạng rụng tóc kết hợp với các triệu chứng đi kèm sẽ giúp cha mẹ nhận biết sớm những vấn đề sức khỏe cần được can thiệp.

Nguyên nhân khiến trẻ bị rụng tóc

Cũng giống như rụng tóc ở người lớn, có nhiều nguyên nhân khiến trẻ bị rụng tóc, từ những thay đổi sinh lý bình thường đến các bệnh lý cần được điều trị. Thay vì chỉ nhìn vào lượng tóc rụng, cha mẹ nên quan sát thêm vị trí rụng tóc, tình trạng da đầu và các dấu hiệu đi kèm để có hướng xử lý phù hợp.

Sau đây sẽ là những nguyên nhân phổ biến nhất:

1. Nấm da đầu

Nấm da đầu được xem là một trong những nguyên nhân khiến trẻ bị rụng tóc, đặc biệt ở trẻ trong độ tuổi mẫu giáo và tiểu học. Bệnh do vi nấm tấn công vào thân tóc và nang tóc, khiến tóc yếu, dễ gãy sát chân tóc hoặc rụng thành từng mảng.

Ngoài hiện tượng rụng tóc, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện như: da đầu bong nhiều vảy trắng hoặc vàng, ngứa da đầu, vùng da đầu đỏ hoặc viêm.

Nấm da đầu có khả năng lây từ người sang người hoặc qua các vật dụng dùng chung như lược, mũ, gối và khăn. Nếu nghi ngờ trẻ mắc bệnh, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm thay vì tự ý sử dụng thuốc bôi hoặc áp dụng các mẹo dân gian.

2. Thiếu chất dinh dưỡng

Trẻ bị rụng tóc cũng có thể là do thiếu chất dinh dưỡng. Nếu cơ thể không được cung cấp đủ dưỡng chất, nang tóc sẽ hoạt động kém hiệu quả, tóc mọc chậm và dễ gãy rụng.

Một số vi chất có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của tóc gồm: protein, sắt, kẽm, vitamin D, vitamin nhóm B, biotin.

Ngoài rụng tóc, trẻ thiếu dinh dưỡng còn có thể chậm tăng cân, da xanh xao, móng tay giòn hoặc thường xuyên mệt mỏi.

Cha mẹ không nên tự ý bổ sung vi chất khi chưa xác định nguyên nhân. Cần xây dựng thực đơn đa dạng, đủ các nhóm thực phẩm để giúp cơ thể được bổ sung đầy đủ dưỡng chất.

3. Rụng tóc từng mảng do rối loạn miễn dịch

Nếu trẻ bị rụng tóc thành một hoặc nhiều mảng tròn, bề mặt da đầu nhẵn, không bong vảy và không ngứa, đây có thể là biểu hiện của rụng tóc từng mảng.

Tình trạng này xảy ra khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công các nang tóc, làm tóc rụng đột ngột. Mặc dù nang tóc vẫn còn sống và tóc có khả năng mọc lại, nhưng thời gian phục hồi ở mỗi trẻ sẽ khác nhau.

Một số trường hợp tóc có thể tự mọc sau vài tháng, trong khi những trường hợp khác cần được bác sĩ chuyên khoa da liễu theo dõi và điều trị.

4. Rụng tóc sau sốt hoặc sau bệnh

Sau khi trải qua các đợt sốt cao, cúm, sốt xuất huyết hoặc một số bệnh nhiễm trùng khác, nhiều phụ huynh nhận thấy trẻ bị rụng tóc nhiều hơn bình thường.

Đây là hiện tượng xảy ra do cơ thể chịu một “cú sốc” về thể chất, khiến nhiều nang tóc cùng lúc chuyển sang giai đoạn nghỉ và rụng sau khoảng 2-3 tháng.

Trong đa số trường hợp, tóc sẽ dần mọc trở lại khi trẻ hồi phục sức khỏe mà không cần điều trị đặc hiệu.

5. Căng thẳng và áp lực tâm lý

Không chỉ người lớn, trẻ em cũng có thể chịu ảnh hưởng từ những thay đổi về tâm lý như: áp lực học tập, thay đổi môi trường sống, thiếu ngủ kéo dài… Những yếu tố này có thể làm rối loạn chu kỳ phát triển của tóc và khiến trẻ bị rụng tóc nhiều hơn.

Ngoài ra, một số trẻ còn hình thành thói quen tự nhổ tóc khi lo lắng hoặc căng thẳng. Đây là vấn đề cần được cha mẹ quan tâm và trao đổi với bác sĩ nếu tình trạng kéo dài.

6. Chăm sóc tóc chưa đúng cách

Ở các bé gái, việc buộc tóc quá chặt, tết tóc thường xuyên hoặc sử dụng dây buộc có lực kéo lớn có thể làm tóc rụng nhiều ở vùng trán và hai bên thái dương. Hiện tượng này được gọi là rụng tóc do lực kéo.

Bên cạnh đó, những thói quen như: chải tóc quá mạnh, gội đầu bằng nước quá nóng, sử dụng sản phẩm làm sạch không phù hợp, lau tóc bằng cách chà xát mạnh… cũng có thể khiến tóc yếu và dễ gãy rụng hơn.

Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ chăm sóc tóc nhẹ nhàng, đồng thời lựa chọn sản phẩm làm sạch phù hợp với độ tuổi và tình trạng da đầu.

7. Một số bệnh lý khác

Trong một số trường hợp, trẻ bị rụng tóc có thể liên quan đến các bệnh lý toàn thân như:

• Rối loạn tuyến giáp.
• Thiếu máu.
• Lupus ban đỏ.
• Một số bệnh tự miễn.
• Tác dụng phụ của thuốc điều trị kéo dài.

Những trường hợp này thường đi kèm các triệu chứng khác như mệt mỏi, sụt cân, chậm phát triển hoặc thay đổi sức khỏe toàn thân. Vì vậy, nếu tóc rụng kéo dài mà không xác định được nguyên nhân, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết.

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị rụng tóc?

Khi phát hiện trẻ bị rụng tóc, cha mẹ nên bình tĩnh theo dõi tình trạng của trẻ và lựa chọn biện pháp chăm sóc, xử lý phù hợp.

Theo dõi mức độ rụng tóc và các triệu chứng đi kèm

Không phải trường hợp trẻ bị rụng tóc nào cũng cần điều trị. Trước tiên, cha mẹ nên quan sát:

• Tóc rụng đều hay rụng thành từng mảng.
• Tóc rụng khi gội đầu, chải tóc hay rụng cả ngày.
• Da đầu có ngứa, bong vảy hoặc nổi mụn không.
• Tóc mới có mọc trở lại hay không.
• Trẻ có sốt, sụt cân, mệt mỏi hoặc chán ăn không.

Những thông tin này sẽ giúp bác sĩ dễ dàng xác định nguyên nhân nếu cần thăm khám.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối

Nếu trẻ bị rụng tóc do chế độ ăn chưa hợp lý, việc cải thiện dinh dưỡng có thể giúp tóc phát triển tốt hơn theo thời gian.

Khẩu phần ăn hằng ngày nên có đầy đủ:

• Protein: thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu.
• Sắt: thịt đỏ, gan, rau xanh đậm.
• Kẽm: hải sản, thịt, các loại hạt.
• Vitamin D: cá béo, trứng, sữa và ánh nắng mặt trời.
• Vitamin nhóm B: ngũ cốc nguyên hạt, thịt, rau xanh.

Thay vì bổ sung nhiều loại thực phẩm chức năng, cha mẹ nên ưu tiên xây dựng thực đơn đa dạng. Chỉ sử dụng các sản phẩm bổ sung khi có chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Chăm sóc tóc và da đầu đúng cách

Nhiều trường hợp trẻ bị rụng tóc có liên quan đến những thói quen chăm sóc tóc chưa phù hợp.

Để hạn chế tóc gãy rụng, cha mẹ nên:

• Gội đầu với tần suất phù hợp theo độ tuổi và mức độ tiết dầu của da đầu.
• Sử dụng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, phù hợp với trẻ em.
• Massage nhẹ nhàng khi gội, không cào mạnh bằng móng tay.
• Lau tóc bằng khăn mềm, thấm nước thay vì chà xát.
• Chải tóc nhẹ nhàng và chỉ dùng lực vừa đủ để tạo kiểu. Việc kéo mạnh tóc trong khi chải có thể làm tóc gãy hoặc rụng nhiều hơn. Nếu trẻ có mái tóc dài, nên gỡ rối từ phần ngọn trước, sau đó chải dần lên giữa thân tóc và cuối cùng là chải liền mạch từ chân tóc đến ngọn tóc. Cách này sẽ giúp làm giảm lực kéo lên sợi tóc và hạn chế tổn thương nang tóc.

Hướng dẫn trẻ không buộc tóc quá chặt

Trong nhiều trường hợp, tóc có thể mọc trở lại nếu nguyên nhân là ma sát hoặc lực kéo diễn ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ thường xuyên buộc tóc quá chặt trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Khi buộc tóc quá chặt hoặc kéo quá mạnh, lực kéo lặp đi lặp lại có thể gây viêm mạn tính quanh nang tóc. Theo thời gian, nang tóc bị tổn thương, xơ hóa và dần được thay thế bằng mô sẹo. Khi tình trạng này xảy ra, nang tóc có thể mất khả năng tạo sợi tóc mới, khiến vùng tóc bị thưa hoặc hói không thể phục hồi tự nhiên. Vì vậy, việc hướng dẫn trẻ buộc tóc vừa phải, thay đổi kiểu tóc thường xuyên và chải tóc nhẹ nhàng ngay từ nhỏ là một thói quen quan trọng để bảo vệ mái tóc phát triển tốt.

Không tự ý áp dụng các mẹo dân gian

Hiện nay, trên mạng xã hội có rất nhiều chia sẻ về các cách cải thiện rụng tóc ở trẻ. Mặc dù một số nguyên liệu có thể giúp làm sạch tóc hoặc tạo cảm giác dễ chịu, nhưng chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh các mẹo dân gian này có thể điều trị rụng tóc ở trẻ em.

Ngược lại, nếu sử dụng không đúng cách hoặc không phù hợp với làn da nhạy cảm của trẻ, một số nguyên liệu còn có thể gây kích ứng, viêm da tiếp xúc hoặc làm tình trạng da đầu trở nên nghiêm trọng hơn.

Vì vậy, cha mẹ chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ chăm sóc tóc, không nên thay thế việc đi khám và điều trị khi trẻ bị rụng tóc kéo dài.

Tạo môi trường sống và học tập thoải mái

Bên cạnh yếu tố thể chất, sức khỏe tinh thần cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của tóc.

Áp lực học tập, thiếu ngủ kéo dài hoặc căng thẳng có thể làm rối loạn chu kỳ phát triển của nang tóc. Vì vậy, cha mẹ nên khuyến khích trẻ ngủ đủ giấc; dành thời gian vui chơi, vận động mỗi ngày; trò chuyện để giảm áp lực học tập; không tạo căng thẳng kéo dài cho trẻ.

Câu hỏi thường gặp về tình trạng trẻ bị rụng tóc

Trẻ bị rụng tóc có tự mọc lại không?

Có, nhưng phụ thuộc vào nguyên nhân. Nếu trẻ bị rụng tóc do hiện tượng sinh lý, rụng tóc sau sốt, ma sát hoặc lực kéo diễn ra trong thời gian ngắn, tóc thường có thể mọc trở lại sau khi nguyên nhân được khắc phục.

Ngược lại, nếu rụng tóc kéo dài do nấm da đầu không được điều trị, rụng tóc từng mảng hoặc đặc biệt là rụng tóc do lực kéo kéo dài, nang tóc có thể bị tổn thương nghiêm trọng. Trong trường hợp lực kéo liên tục gây viêm mạn tính, nang tóc dần bị xơ hóa và được thay thế bằng mô sẹo. Khi đó, tóc có thể không mọc trở lại tự nhiên. Vì vậy, cha mẹ nên phát hiện và điều chỉnh sớm các thói quen như buộc tóc quá chặt hoặc chải tóc mạnh để hạn chế nguy cơ này.

Trẻ bị rụng tóc là thiếu chất gì?

Thiếu protein, sắt, kẽm, vitamin D hoặc vitamin nhóm B đều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của tóc.

Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp trẻ bị rụng tóc đều do thiếu chất. Cha mẹ không nên tự ý bổ sung nhiều loại vitamin hoặc khoáng chất nếu chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi việc bổ sung quá mức cũng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Có nên cạo đầu để tóc mọc dày hơn?

Độ dày, màu sắc hay tốc độ mọc tóc chủ yếu phụ thuộc vào nang tóc và yếu tố di truyền, không phụ thuộc vào việc cạo tóc. Sau khi cạo, phần chân tóc mới mọc có tiết diện ngang lớn hơn nên thường tạo cảm giác tóc cứng và dày hơn, nhưng thực tế số lượng nang tóc không thay đổi.

Vì vậy, cạo đầu không phải là giải pháp giúp cải thiện tình trạng trẻ bị rụng tóc.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Rụng tóc kéo dài trên 2-3 tháng.
• Rụng tóc thành từng mảng.
• Da đầu đỏ, bong nhiều vảy hoặc có mụn mủ.
• Tóc thưa dần và không mọc lại.
• Kèm theo sốt, sụt cân, thiếu máu hoặc các biểu hiện bất thường khác.

Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến sự phát triển của tóc và sức khỏe của trẻ.

Kết luận

Trẻ bị rụng tóc có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ hiện tượng sinh lý bình thường đến các bệnh lý về da đầu hoặc những vấn đề liên quan đến dinh dưỡng và sức khỏe toàn thân. Vì vậy, cha mẹ nên theo dõi kỹ mức độ rụng tóc và những dấu hiệu đi kèm để có hướng xử lý phù hợp.

Nếu trẻ bị rụng tóc kéo dài, rụng thành từng mảng hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời. Khi cha mẹ phát hiện sớm nguyên nhân và có cách xử lý phù hợp không chỉ giúp bảo vệ mái tóc mà còn góp phần chăm sóc sức khỏe toàn diện cho trẻ.